20150625 De Morgen

Ik sta vandaag in De Morgen! Lees het artikel hier.

Strijd tegen aids valt stil

De Morgen – 25 Jun. 2015

Als de mens de strijd tegen aids niet opvoert, zal het sterftecijfer binnen de vijf jaar weer stijgen in plaats van dalen. Zo luidt de conclusie van een nieuw rapport van de UNAIDS-Lancet Commissie, bestaande uit hiv-experts, activisten en patiënten.

Het rapport windt er geen doekjes om. Nochtans geeft de commissie toe dat er best wat inspanningen geleverd zijn de laatste tien jaar, met goede resultaten tot gevolg. Toch moet de strijd nog harder gevoerd worden om de aidsepidemie de kop in te drukken.

De internationale gemeenschap was nochtans goed bezig. In 2013 mat men wereldwijd een daling van het aantal hiv-infecties met 38 procent ten opzichte van 2001. Het aantal aidsdoden daalde met 35 procent ten opzichte van 2005. Die mooie cijfers waren het gevolg van goede financiering, mobilisatie en preventie.

Het grote probleem is dat het aantal hiv-infecties niet snel genoeg daalt en in sommige landen zelfs stijgt. In de eerste plaats komt dat door laksheid. “Veel jonge mensen hebben de tijd niet gekend dat je nog stierf aan aids”, vertelt Emilie Peeters, Europese beleidsadviseur van Stop Aids Alliance. “Als een hiv-patiënt nu de juiste medicijnen krijgt toegediend, krijgt hij geen aids en leeft hij verder.”

Die laksheid komt overal ter wereld voor en sijpelt van bovenaf binnen: wereldwijd zijn overheden steeds minder gefocust op hiv-bestrijding. “De sense of urgency is verdwenen”, stelt Peeters. “Een goed voorbeeld zijn de Sustainable Development Goals, de doelstellingen opgesteld door de VN. In de vorige lijst, de Millennium Goals, was de bestrijding van hiv een van de acht doelstellingen. Bij de nieuwe zeventien speerpunten is ‘gezondheid’ slechts één punt, waaronder hiv valt. We denken dat we voldoende hebben geïnvesteerd en dat het probleem van de baan is.”

In heel wat landen zijn de preventiecampagnes tanend. Vooral in het door hiv geteisterde Afrika, leidt het gebrek aan middelen tot minder preventie en dus meer besmettingen. Peeters verklaart dat het Westen zijn financiën voor de bestrijding onterecht verschuift naar lagere-inkomenslanden. Klinkt logisch totdat je weet dat Nigeria en Zuid-Afrika, twee landen waar hiv sterk woekert, niet als lagere- maar als middeninkomenslanden bestempeld worden. “Twee derde van de hiv-patiënten bevindt zich in middeninkomenslanden”, stelt Peeters. “In die landen moeten wij blijven investeren.” Het mogen dan wel middeninkomenslanden zijn op papier, zij hebben de middelen niet.

Er is dus een nood aan meer solidariteit en geld van het Westen, zeker als de VN hun doelstelling willen verwezenlijken: een aidsvrije wereld tegen 2030. Nu wordt er jaarlijks 17 miljard euro wereldwijd voor vrijgemaakt. Dat moet volgens het rapport stijgen tot 32 miljard.

Dat geld is nodig voor preventiecampagnes maar ook voor de onontbeerlijke antiretrovirale zorg (ART). Peters: “ART helpt niet alleen de patiënt, maar werkt ook preventief. De kans dat je iemand besmet, verkleint bij een ART-kuur”.

Criminaliseren

Met geld alleen geraken we er niet. Politieke inspanningen op vlak van mensenrechten dienen aangesterkt te worden. “Risicogroepen zoals sekswerkers, homo’s en drugverslaafden worden in veel landen nog steeds gecriminaliseerd”, stelt Peeters. “Denk maar aan Oeganda waar je als homo in de gevangenis belandt. Op die manier geraken die mensen niet tot bij de ziekenzorg”.

Ook stoppen nog te veel hiv-patiënten met hun medicatie: een pijnpunt waar UNAIDS graag op wil inzetten. “Dat komt vaak omdat in ontwikkelingslanden de medicijnen na verloop van tijd niet meer beschikbaar zijn, of het land verstoord wordt door conflicten. Ook stoppen patiënten uit schaamte voor hun familie en omgeving.” Hiervoor zouden het best lokale gemeenschapswerkers ingezet worden. Er is nog werk aan de winkel.

RINGO GOMEZ-JORGE